Proactie
Proactie betreft het wegnemen van structurele oorzaken van onveiligheid ter voorkoming van het onstaan ervan. Dat betekent dat met name op het terrein van ruimtelijke ordening en infrastructuur vroegtijdig rekening wordt gehouden met mogelijke risico's. Ook het simpelweg niet accepteren van risico's behoort ertoe. Proactie is de meest wezenlijke schakel in de veiligheidsketen. Voorkomen is immers beter dan genezen. Voorbeeld: het niet afgeven van een bouwvergunning voor een gevaarzettend bedrijf nabij een woonwijk.
Preventie
Preventie is erop gericht om risico's zo klein mogelijk te houden en de gevolgen van eventuele ongevallen te beperken. Dat kan bijvoorbeeld door voorlichting of door eisen te stellen in vergunningen voor evenementen, productieprocessen, gebouwen, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen, en door het adequaat handhaven van deze vergunningen. Het kan ook door voorzieningen te creëren zoals vluchtwegen in gebouwen. Preventieve maatregelen kunnen zowel een algemeen karakter hebben (bewustwordingscampagnes) als meer incidentgebonden (preventieve vaccinatie na het vaststellen van een meningokokkenbesmetting).
Het is duidelijk dat er sprake is van een zekere overlap tussen proactie en preventie.